‘İngiltereli’ üç film

29 Temmuz 2017 Derken, üçüncü 'İngiltereli' filmi de izledim ve sinemadan eve dönerken iyice serinlemiş yaz akşamında ansızın buldum nedenini böyle birden bire, art arda o ülkeyle ilgili filmlerin çevrilmesini. Önce...


29 Temmuz 2017

Derken, üçüncü 'İngiltereli' filmi de izledim ve sinemadan eve dönerken iyice serinlemiş yaz akşamında ansızın buldum nedenini böyle birden bire, art arda o ülkeyle ilgili filmlerin çevrilmesini. Önce filmleri yazayım.



Birincisi Dunkirk. Uzun süre konuşulacak, büyük savaş filmleri kategorisine eklenecek, başyapıt kabul edilecek bir savaş filmi. Abartıları falan elbette var ama kusursuza yakın bir gerçeklik planına oturuyor film. Güçlü bir yönetmenin elinden çıkmış etkileyici (bana göre sıkıcı da olan) bir film. İkinci Dünya Savaşı'nın en önemli olaylarından birini anlatıyor: Almanlar İngiliz ve Fransız ordusunu Dunkirk'te deniz kıyısında sıkıştırmıştır. Kurtarma gemileri gelememektedir. 400 binden fazla asker imha edilecektir. Sivil insanlar kendi motorlarına, yatlarına binip gider, o askerleri ülkeye taşırlar. Bu planı Başbakan Churchill hazırlamıştır.



İkinci film doğrudan doğruya: Churchill! İtiraf edeyim ki izlediğim çok sayıdaki Churchill filminden hayli farklı ve beni hayrete düşüren bir film. Hiç böyle bir Churchill portresi görmemiştim. Oysa hayatım boyunca bu çok değer ve önem verdiğim insanı hep böyle tasavvur ettim: yenilip 20 yıllık suskunluğa itildiği Çanakkale/Gelibolu hadisenin kabusuyla yaşayan Churchill. Film, şaşkırtıcı bir şekilde bu olayın etrafına kurulmuş. Çok insanı bir bio-pic. En iyilerden biri.
Ama daha fazlası var: Churchill, Amerikalılar D-Day savaşını başlatırsa kendi devrinin sona ereceğini biliyor. O muharebeyi durdurmak istiyor. Film bu hadise etrafında gelişiyor. Başaramıyor. Çıkarma gerçekleşiyor. Her ne kadar 'teslim olmayacağım' diyorsa da Yalta'da ve Potsdam'da iplerin elinden kaçtığını görecektir. Üstelik savaşı kazandığı 1945 yılının Temmuz ayında yapılan seçimleri de yitirecektir.
Buna rağmen gerek Dunkirk gerekse Churchill İngiltere'nin Fransa'yı kurtarması etrafına inşa edilmiş. Buraya bir mim koydum.



Derken üçüncü film: Sarışın Bomba. MI6 ajanı, ilk kadın ajan, ilk lezbiyen ajan. Film, biraz yüzeysel ama iyi bir dönem filmi. 1989'da Berlin Duvarı'nın düşüşünü anlatıyor. Neticede de duvarı Batı bloğu yıkmış oluyor. İngilizler işin başını çekiyor. Ama bizim sarışın bomba sonunda Rusları tepeleyip kendisine ihanet eden MI6'ya sırtını dönüp Amerikalılara gidiyor ama pek de fark etmez. Kazanan İngiltere.
Ne oluyor?
Olanlar besbelli: Brexit sonrası İngiltere'nin kendisine kuvvet, cesaret verme filmleri bunlar. Churchill büyük bir Avrupa düşüncesinden yanaydı ama İngiltere'nin Avrupa'dan farklı olduğunu düşünürdü. Hitler'e ve faşizme tek başına karşı koymuş, Avrupa'yı kurtarmış ülke olarak görüyordu İngiltere'yi. 'Demir Perde' sözünü ederken de Avrupa'yı bir kere daha 'kurtartma' düşüncesindeydi.
Bu anlayışın da bir özü var: Churchill ve genel olarak İngilizler kendilerini Avrupa'nın dışında tuttuğu zaman daha fazla Avrupalı gören bir anlayıştadır. Prens Andrews yemek yediğimiz o akşam bunu üstüne basa basa belirtip, "Biz ada ülkesiyiz, Avrupa'nın bunu anlaması gerek" demişti. Anlaşılan İngiltere bütün muhalefete rağmen ulaştığı Brexit'i gene bu kanavaya oturtuyor ve bunu bir kurtuluş veya geleneksel halin devamı olarak görüyor. Hatta Brexit'i Avrupa'nın kurtuluşu olarak da değerlendiriyor. İşte, İngiltere, Dunkirk'te Fransızları kurtarıyor, Churchill savaşı kazanıyor, Berlin Duvarı yıkılıyor.
Bu İngilizler alamet insanlar vesselam... Hâlâ dünyanın merkezi olduklarını düşünüyor, hâlâ 'yıkılmadık ayaktayız' diyorlar ki, el-hak doğru! Bir de şu: sadece Hollywood değil İngilizler de sinemayı en büyük toplumsal propaganda aracı olarak kullanmayı biliyor.

***

25 Temmuz 2017

Yaz ayları romanlarındır


Yaz (tatili) geldi ya sağda solda okunacak kitaplar listesi görüyorum. Listelere bayılırım. Eşelenirim onların içinde. En iyisini de (her şeyin en iyisini yaptıkları gibi) İngilizler yapar. Hele Guardian'ın hazırladığı listelere doyum olmaz. Bu seneki listesini de iyiden iyiye inceledim. Yeni yayınlanan kitaplar o kadar ilgimi çekmiyor. Asıl son listede olduğu gibi yazarlara sorulmuş, ne okuyalım veya gözde kitabınız hangisidir türünden sorularla ilgileniyorum. (En çok dikkat verdiğim de yayınevi editörlerine, diğer yayınevlerinin bastığı kitaplar arasında hangisini yayınlamak isterdiniz sorusudur. Müthiş şeyler buldum o cevaplar arasında.)

YAZININ DEVAMI
ÇOK OKUNAN YAZARLAR
YAZARIN DİĞER YAZILARI
‘Büyük tıkınma’ ya da edebiyatı edebiyatımsılarla öldürüş 10 Kasım 2018 | 3.994 Okunma Atatürk’ün hayatı: resmiyet, sivillik, bilimsellik... 14 Eylül 2018 | 264 Okunma Şiirlideğnek küçük İskender ve büyük şiiri 20 Temmuz 2018 | 191 Okunma Nazım Hikmet’in Cep Defterleri 08 Haziran 2018 | 294 Okunma 1968’e Türkiye’den bakmak... 11 Mayıs 2018 | 311 Okunma
TÜM YAZILARI
Yorumlar