Sünni İttifak’ın perde arkası

“Sünni İttifak, İsrail’in projesiydi” başlıklı yazım, epey ses getirdi.

İsrail İç İstihbarat Örgütü’nün eski Başkanı Ami Ayalon, 8 Ağustos 2012’de Amerikalı televizyon programcısı Charlie Rose’a verdiği röportajda, Ortadoğu’da İsrail’in güvenliği için Türkiye ve Suudi Arabistan’ın önderliğinde bir Sünni devletler koalisyonu önermişti.

Bu röportaj Charlie Rose’un İnternet sayfasında halen yayında duruyor. (https://charlierose.com/videos/27952)

Röportajın “sünni ittifak” ile ilgili bölümlerini aynen yayınlamakta fayda var.

***

Ami Ayalon: Bugünkü Ortadoğu'yu anlamaya çalışalım. Doymuş bir bölge. Mısır var, İran var, istikrarsızlık var. Suriye var, Türkiye ile sorunlarımız var. Dünya büyük bir ekonomik kriz içinde. Dolayısıyla işler çok daha zorlaşıyor ve nihayetinde sadece anlamakla kalmayıp, uygulanabilir bir strateji oluşturmak için önceliklendirme yapmalıyız, nereden başlamamız gerektiğini anlamaya çalışmalıyız. Ve bana sorarsanız -bu benim güvenlik geçmişime dayanan kişisel görüşüm- İsrail için en büyük tehdit nedir diye sorarsanız, size Yahudi demokratik bir devlet olarak kimliğimizi kaybetme tehdidi derim. İran büyük bir tehdit, ama o daha sonra geliyor. Şimdi her şey birleşmiş durumda. Anlamak ve uygulanabilir bir strateji oluşturmak için en azından bir adım öne geçmeliyiz. Yahudiliğe göre tarih 40 yılda bir ilerler, ancak biz bir tür gerçeklik, gerçekçi bir gerçeklik yaratmalıyız. Ortadoğu'da yaşıyoruz ve geriye doğru gidiyoruz. Şimdi, bana gerçekliğin ne olduğunu, on yıl sonra Ortadoğu'nun geleceğinin ne olması gerektiğini sorarsanız, size şunu söyleyeyim: İstikrar, güvenlik, devlet kurma kavramının tamamı birkaç parametreye dayanmalıdır. Her şeyden önce Türkiye'nin önderliğinde bir Sünni koalisyonu kurmanın çok, çok önemli olduğunu kabul etmeliyiz. Neden Türkiye? Çünkü Ortadoğu'da demokrasiyi göreceksek, bunun İsrail demokrasisi, Amerikan demokrasisi veya Batı liberal demokrasisi gibi olmayacağını kabul etmeliyiz. Umarım Türkiye gibi istikrarlı, ekonomik başarıyı kanıtlayabilen bir demokrasi olur ve bunu kabul etmeliyiz. Ve Ortadoğu'da demokrasinin çok güçlü bir Müslüman karakteri taşıması gerektiğini anlamalıyız. Şimdi, özellikle Suriye'deki olaylar ve Mısır'daki olaylar nedeniyle Türkiye bölgesel bir güç haline geldiyse bu koalisyonun liderliğini Türkiye üstlenmelidir. İkincisi, İsrail'in meşru bir oyuncu olarak kabulü, Arap Birliği kararının geçerli olacağı fikrine dayanacaktır; yani, 1967'deki gibi toprak değişimiyle İsrail'i kabul edecekler. Ve inanıyorum ki, İsrail/Filistin çatışması en büyük çatışma değildir; Ortadoğu'daki en büyük çatışma Sünni/Şii çatışmasıdır. Bu koalisyonu oluşturmak için, İsrail/Filistin çatışmasında ilerleme göstermenin bir koşul, bir ön koşul haline geldiğini anlamalıyız. Yani bunlar aşağı yukarı parametreler. Bence, Amerika önderliğindeki uluslararası toplumun desteğiyle bu koalisyonu kurabilirsek, İran'la yüzleşebileceğiz. İran'ın talep etmeye çalıştığı nükleer kapasite tehdidine yanıt verebileceğiz. İşte bu yüzden, İsraillilerin on yıl sonra bu noktaya ulaşmak için bugün neler yapabileceğini göstermemiz çok önemli.