‘Rıza imalatı’
Rıza imalatı’ kavramının en iyi öz Türkçe karşılığının ‘algı yönetimi’ olduğu düşünülebilir. ‘Rıza imalatı’ yerine, “rıza mühendisliği, rıza oluşturma, kamuoyunu şekillendirme, manipülasyon” gibi başka kavramlar da kullanılmaktadır.Bildiğim kadarıyla rıza imalatı konusundaki araştırmalar daha çok...
Rıza imalatı’ kavramının en iyi öz Türkçe karşılığının ‘algı yönetimi’ olduğu düşünülebilir. ‘Rıza imalatı’ yerine, “rıza mühendisliği, rıza oluşturma, kamuoyunu şekillendirme, manipülasyon” gibi başka kavramlar da kullanılmaktadır.
Bildiğim kadarıyla rıza imalatı konusundaki araştırmalar daha çok ABD merkezlidir; çünkü başlangıcı 5-6 yüz yıl gerilere giden kapitalizmin yeni merkezi zamanla ABD olmuştur.
‘Rıza imalatı’ (manufacture of consent) kavramını ilk defa ABD’li gazeteci Walter Lippmann’ın, 1922’de yayımladığı Public Opinion (Kamuoyu) adlı kitabında (1998, s. 248) kullandığı söylenir.
Wilfred Trotter (1872-1939) adlı İngiliz nöroşirürji (beyin ve sinir cerrahisi) uzmanı, 1921’de yayımladığı Instincts of the Herd in Peace and War (Barış ve Savaşta Sürü İçgüdüleri) başlıklı kitabında insan topluluklarını koyun sürüsüne benzetir. “Bireyi hemcinslerinden ayırma eğilimi taşıyan her türlü durum, fark edildiği anda (‘sürü’ tarafından) güçlü bir direnişle karşılaşır” der. Trotter’ın bu cümlesini, ‘rıza imalatı’ sayesinde oluşturulmuş bulunan ‘mahalle...