15 Temmuz’un bir benzeri 53 yıl öncesinde yaşanmıştı

15 Temmuz gecesi tarihe şanlı bir direniş olarak geçecek. 140 yıllık darbe tarihimizde ilk defadır ki, halkın kendisine silah çeken askere karşı direndi ve bir darbeyi boşa çıkardı. Eğer halkın o...

15 Temmuz gecesi tarihe şanlı bir direniş olarak geçecek. 140 yıllık darbe tarihimizde ilk defadır ki, halkın kendisine silah çeken askere karşı direndi ve bir darbeyi boşa çıkardı. Eğer halkın o inanılmaz desteği olmasaydı bundan sonra yapılacak darbelerin akibetinden bu denli emin olamazdık.
Artık darbe devri fiilen sona erdi diyebiliriz, zira sivil bir mekanizma kendi iradesini harekete geçirebildi ve postu kolay deldirmeyeceğini gösterdi.
Bu arada çok sayıda şehidimiz var. Yani kanla kazanılan bir zafer bu. Güzel insan, sevgili Mustafa Cambaz'ı 15 Temmuz şehitleri arasında görmek kimin aklına gelirdi. Vatan topraklarını karış karış gezerek mimari mirasımızı ortaya çıkaran, bunun yanında aksaklıkları tespit ederek yetkililere bildiren gönlü vatan ve tarih için çarpan değerli bir kardeşimizdi. Mustafa'ya ve Erol Olçak gibi diğer güzel şehitlerimize Allah gani gani rahmet eylesin.
15 Temmuz akşamı kendimizi çoluk çocuk Kısıklı'daki topluluğun içine atmıştık. Bir heyecan dalgası içinde yüzerken seslenen biri “Abdülhamid'i deviriyorlar, hala uyuyoruz" diyordu. Belli ki tarih üzerinde yaptığımız vurgular işe yaramış, vaktiyle Sultan 2. Abdülhamid'e yapılanların bugün meşru yönetime ve Recep Tayyip Erdoğan'a yapılmasına karşı müteyakkız olmak gerektiği bir bilinç haline gelmişti.
Tarih böyle zamanlarda kendiliğinden ortak bilinçaltından fışkırıveriyor. Yaşananlara tanık olunca benim de aklıma 1962-63 darbe teşebbüsleri ve darbeci Talat Aydemir geldi.
Cengiz Sunay'ın “Türk Siyasetinde Sivil-Asker İlişkileri" (Orion: 2010) başlıklı doktora tezinde dediği gibi darbeler, darbeciler tarafından iddia edildiği gibi bunalımların çözümsüzlüğe gittikleri aşamalarda değil, tam tersine, bunalımı aşma yolunda gerçekçi çözümlere yaklaşıldığı zamanlarda yapılmış olması bize son darbe hakkında bir şeyler hatırlatıyor olmalı.
Türkiye, tarihinin en büyük projelerine imza atıyor, peş peşe Osmangazi Köprüsü, 3. Köprü, Avrasya Tüneli, 3. Havalimanı, milli tank ve uçak, yerli otomobil vs. derken bölgesel güç olarak patlamaya hazır bir potansiyeli bağrında taşıdığını dosta düşmana gösteriyordu. Büyüme herşeye rağmen devam ediyor ve dünyadaki ekonomik krize dayanıklı bir mali bünye oluşturmanın avantajlarını yaşıyordu.
İşte tam da ekonomik bunalımları aşma yolunda kararlı adımlar atıldığı sırada patlak veren darbe yahut işgal girişimi darbelerin genel kuralını bozmuyor ve “Eyvah, ekonomik alanda düze çıkılırsa darbe vasatı ortadan kalkacak" paniğini ayna gibi yansıtıyordu.
Bilmem merak ettiniz mi: Acaba darbe için neden Cuma akşamı seçilmişti? Siz ettiniz mi bilmiyorum ama ben ettim ve şu şaşırtıcı sonuca ulaştım. Türkiye'de askeri darbeler hep Cuma gününe denk getirilmişti! Nasıl mı? Şöyle:
27 Mayıs 1960 Cuma
12 Mart 1971 Cuma
12 Eylül 1980 Cuma
28 Şubat 1997 Cuma
27 Nisan 2007 Cuma
15 Temmuz 2016 Cuma
Böylece darbeler arasındaki Cuma kardeşliği kuralı bozulmamış oldu. Cuma geceleri müteyakkız olmakta fayda var velhasıl.

Talat Aydemir darbeci narkadaşlarıyla.n
Talat Aydemir darbeleri
Peki 15 Temmuz darbe girişimi gibi başarısız olan 22 Şubat ve 21 Mayıs darbe girişimlerinde neler yaşanmıştı? Kısaca hatırlayalım:
İhtilalin halka vaat ettiği seçimler Ekim 1961'de yapılmıştır yapılmasına ama bu dik kafalı millet(!) meydanlarda sergileyemediği itirazını seçim sandığında dillendirmiş ve askere inat CHP'yi tek başına iktidara getirmemiştir. Bunun üzerine darbeci komutanların yeni bir ihtilal tehditleri İnönü-Gürsel ikilisinin devletin başına geçirilmesi sağlanmış ama bu da başka darbecileri harekete geçirmiştir.
Nitekim Talat Aydemir'in komutanı olduğu Harp Okulu öğrencileri 22 Şubat 1962'de güpegündüz Meclis'e doğru yürüyüşe geçirildiler. Bunun üzerine en yapılmayacak hareketlerden birisi yapılacaktı; kuvvet komutanları, Başbakan ve bazı bakanlar Çankaya'ya çıkarak Cumhurbaşkanı Gürsel'le toplantı yaptılar.
Darbecilere gün doğmuştur. Çankaya'yı ele geçiren devleti de ele geçirmiş olacaktı. Darbecilerin elebaşılarından Fethi Gürcan bölüğüyle Çankaya'ya gelmiş ve Cumhurbaşkanlığı Muhafız Alayı'nın komutasını devralmıştır. Şimdi iş içeriye girip “devlet"i tutuklamaya kalmıştır.
Gürcan, Talat Albaya köşkten telefon edip “Albayım şimdi herkes burada. Emredin, hepsini enterne edeyim. Hesaplarını göreyim mi" diye sorar. Talat Aydemir hayatının hatasını yaparak “Hayır", diye cevap verir, “Serbest bırakacaksınız."
Bu sırada Genelkurmay Başkanı Cevdet Sunay'dan “Kuşatmayı kaldırırsanız affedileceksiniz" yollu bir taahhüt mektubu getirirler kendisine. İstemez Aydemir. Bu defa İnönü'den getirirler, onu da reddeder.

YAZININ DEVAMI
ÇOK OKUNAN YAZARLAR
YAZARIN DİĞER YAZILARI
Çankaya’nın karakutusu Latife Hanım mı? 07 Mayıs 2017 | 509 Okunma Kutü’l-Amare Zaferi neden unutturuldu? 30 Nisan 2017 | 892 Okunma Kur’an’ı ayak altında çiğneten ressamı tanıyor muyuz? 23 Nisan 2017 | 2.281 Okunma 10 dakikada referandum tarihimiz 16 Nisan 2017 | 637 Okunma Ayak öptüren cumhurbaşkanından alın öptüren cumhurbaşkanına 09 Nisan 2017 | 2.113 Okunma
TÜM YAZILARI
Yorumlar