F-35 ille de gerekli mi?

Bildiğiniz gibi Türkiye, 2017 yılında Rusya’dan S-400 hava savunma sistemlerini aldığı gerekçesiyle F-35 programından çıkartıldı. Parasını ödediği uçakları alamadığı gibi üçüncü düzey üretici ortak statüsünü de yitirdi; CAATSA (Madde 231) ve NDAA (Madde 1245) yaptırımlarına tabi tutuldu. Teknik olarak S-400’lerle F-35’lerin uyumlu olmadığı, sırların Rusların eline geçebileceği iddia edildi.

Oysa yaptırımların asıl nedeni siyasiydi. Türkiye ile ABD/İsrail ekseni arasındaki jeopolitik makas açılmamış ve bölgesel kırılmalar yaşanmamış olsaydı bu yaptırımlar uygulanmayabilir, hatta ilişkilerdeki bu gerilimli zemin oluşmayabilirdi. İlişkilerdeki kırılmalar ortamı hazırladı, S-400’ler fırsat yarattı; dönemin Trump yönetimi de Türkiye’yi diğer yaptırımlara ek olarak F-35 programından çıkardı.

Türkiye, farklı nedenlerle Rus sistemleri almak isteyen ya da isteyebilecek diğer ülkeler için de siyasi maliyeti en düşük emsal olarak seçildi. Bildiğim kadarıyla 1,4 milyar dolarlık sipariş askıya alındı, uçuşa hazır uçaklar dahi sahibine teslim edilmedi....