Çok kutuplu dünya

SSCB-Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği’nin 1991’de dağılmasıyla II. Dünya Harbi’nden sonra 1945’te başlamış olan Soğuk Savaş Dönemi bitti. Bu yarım asırlık zaman zarfında yerkürenin handiyse her bucağında ideolojiye dayanan Kızıl-Kara-Sarı sert husumet rüzgârları esmişti. Rusya, ABD, Çin düşmanlığı, insanlık için can ve mal kaybı başta olmak üzere çok pahalıya mal oldu.

Yirminci yüzyılda iki sıcak savaş ve bir de soğuk savaş dönemi vardır. 1914-1918 I. Cihan Harbi, 1939-1945 II. Cihan Harbi ve 1945-1991 Soğuk Savaş Dönemi. Sonuncusuna pekâlâ "III. Cihan Harbi" de denebilir. Diğerlerinden farkı şudur. Bu dönemde ordular, cephelerde karşı karşıya gelip silahlı mücadele yapmadılar ama kapitalizm ve komünizm iki cepheye ayrılarak birbiriyle vuruştu. İstihbarat, belki de daha evvel olmadığı kadar etkili oldu. Nizâmî orduların yerini vekâlet savaşlarıyla ideolojik vuruşmalar almıştı. 1910-1990 arası vuku bulan harplerde milletlerin verdiği insan kaybı, mali ziyan ve haritaların değişmesi yekûnunun tuttuğu toplam zarar-ziyan önceki 900 yılda yaşanmamış olsa gerektir. 20’nci asır, sanayi inkılabının tanklar, toplar, füze, tayyare, ağır harp silahları ve nihayet atom...