Hevâ ve hevesin sanatla ilişkisi üzerine

Horasan şeyhlerinin büyüklerinden Ebû Ali el-Cüzcânî şöyle söylemiştir: “…Yuları hevânın eline verirsen seni zulmete götürür. Çünkü hevâ zulmetten...

Horasan şeyhlerinin büyüklerinden Ebû Ali el-Cüzcânî şöyle söylemiştir: “…Yuları hevânın eline verirsen seni zulmete götürür. Çünkü hevâ zulmetten yaratılmıştır. Akla uy, çünkü akıl seni nurlara ve Cebbar’a götürür.”

Aynı zamanda el-Cüzcânî’nin bu sözü, varlığın zulmette yaratıldığına ancak Allah’ın tevhit ve takva esasında bir istidat ve gayret beyan edenleri nur ile desteklediğine, yani aydınlattığına ve böylece canlılar âleminden insanlık alemine çıkardığına; bu sayede “insaniyetten pay sahibi olmak, adamlıkta mükemmelliğe ulaşmak” anlamında mürüvvete eriştirdiğine dair Sûfilikteki hâkim görüşle de örtüşmektedir.

Bunlardan hareketle, yaklaşık dokuz yıl önce yine bu köşede yazdığım “Sanat, hevâ ve heves” ilişkisi üzerine birkaç ilavede bulunmam gerekiyor ama önce oradaki ilgili kelimelerin ve manalarının hatırlanması için o yazıyı alıntılamalıyım:

“Misalli Sözlük hevâ (hvy) kelimesini “İstek, arzu, heves, meyil; aşk, sevgi, tutkunluk; (nefisten gelen) arzu, iptila”, “heves” kelimesini de “Gelip geçici arzu devamlı olmayan istek” şeklinde açıklamış.

İki kelime de isimdir ama kullanıldıkları yer ve duruma göre ikisi...

YAZININ DEVAMI
ÇOK OKUNAN YAZARLAR
YAZARIN DİĞER YAZILARI
Bilge Çocuk dergisi ya da uzaya akan ırmaklar 13 Haziran 2024 | 1.167 Okunma Bir İslami hareket lideri olarak Abdelilah Benkiran’ın vasiyetleri 11 Haziran 2024 | 158 Okunma Dindarlık, hayatı sanat olarak yaşamaktır 08 Haziran 2024 | 1.306 Okunma Dindarlık ve sanat 06 Haziran 2024 | 110 Okunma Hevâ ve hevesin sanatla ilişkisi üzerine 04 Haziran 2024 | 1.262 Okunma
TÜM YAZILARI
Yorumlar