Dünyanın düzeni sarsılırken…

Dünyanın düzeni oldum olası güç dengeleri üstüne oturur ve o güç dengelerinin büyük ölçüde yansıması olan normlar, örgütler ve rejimler tarafından sınırları çizilir, kuralları belirlenir. Ve kurallar öngörülebilirlik sağlayarak kurulu sistemin mümkün olduğunca kazasız belasız, yani büyük savaşsız yönetilmesine yardımcı olur.

Dengeler değişince de ister bölgesel ister küresel düzeyde olsun savaşlar çıkar, ciddi krizler yaşanır. Buna paralel olarak da normlar, rejimler değişir, yeni sistemi yönetmek için yeni tür örgütlere ve örgütlenmelere ihtiyaç duyulur. İkinci Dünya Savaşı sonrasında olduğu gibi BM kurulur, ardından da insan haklarına ilişkin normlar belirlenir, insancıl hukuk Cenevre Sözleşmeleri temelinde yeniden şekillenir.

Dengeler de NATO, Varşova Paktı gibi örgütlerle ve karşılıklı yok oluşa dayalı nükleer caydırıcılık korunmaya çalışılır. Sonra bir gün hiç beklenmedik bir şey olur, Berlin’de duvar çöker, iki Almanya fiilen birleşirken, Varşova Paktı dağılır, çok geçmeden Moskova’da darbe yapılır, ardından Sovyetler Birliği’ni kuran unsurların üçü Belarus’ta buluşup ülkelerinin dağıldığını tüm dünyaya duyurur.

Ancak sistemin temel normları çok...