Muhkem bilgiye zıt tevil saptırır, fitneye sebep olur

İslam’ı doğru anlamanın ölçülerini konuyorduk. Biz rüya, keşif, keramet, ilham, gibi yollarla da bilgi alabiliriz demiştik. Bunlara batın ilimler diyebiliriz, Gazali ‘mükaşefe ilmi’ der. Bunlara yok diyemeyiz....

İslam’ı doğru anlamanın ölçülerini konuyorduk. Biz rüya, keşif, keramet, ilham, gibi yollarla da bilgi alabiliriz demiştik. Bunlara batın ilimler diyebiliriz, Gazali ‘mükaşefe ilmi’ der. Bunlara yok diyemeyiz. Hatta varlığın fizik ötesi yönü, duyularımıza gelen yönünden çok daha büyüktür. Ancak bir sufi olan İmam Rabbanî’nin de dediği gibi zahir ilimler, yani nasların zahiri, ya da sözel anlamı esastır. ‘Diğerleri bunlara kıl kadar dahi zıt düşerse atılır, itibar edilmez’. Bu sözüne İmam Rabbanî’yi yüceltenler bile itiraz etmezler, ama iş fiile dönüşünce kendi uçuk tevillerini nasların önüne geçirirler. Oysa bunun sonu batıniliktir ve onun da sınırı yoktur. Buna, Kuranıkerim ifadesiyle muhkemi bırakıp tevile uyma denir ve bunu ancak kalplerinde sapma olanlar fitne çıkarmak için yaparlar.

İŞTE SİZE BAZI MİSALLER

Resulüllah Efendimiz (sa) bütün bidatlerin dalalet olduğunu ve bütün dalaletlerin de cehenneme götürdüğünü birden çok hadisi şeriflerinde açıkça ve tevil edilemez şekilde beyan buyurur. Buna karşılık kendi eklemelerini güzel göstermek isteyenler ‘Ömer (ra) şöyle dedi, Osman (ra) böyle dedi diye bazı bidatlerin güzel olabileceğini iddia ederler. Bidatin ne olduğunu doğru bilirsek onun hiçbir çeşidinin güzel olmayacağını anlarız. Demiştik ki bidat; dinin aslında, yani aklın müdahale edemeyeceği ibadet ve akide alanında sonradan ihdas edilen ekleme ve çıkarmalardır. Bu konuyu yazmıştık.

Usul açısından alttaki delil üsttekine, tevil muhkeme zıt olamaz. Sünnet Kuranıkerim’e muhalif olamayacağı gibi, sahabi sözü, ya da her hengi bir içtihad da Sünnet’e ve Kuranıkerim’e muhalif olamaz.

Allah (cc) yarattığı insanın zaaflarını bildiği için ondan günde kırk defa, ‘Ya Rab, sadece sana ibadet edeceğim ve sadece senden imdat isteyeceğim’ diye söylemesini ister. Demek ki, ibadetle yardımın kaynağını bilme arasında da ilişki vardır. Resulüllah Efendimiz de kendisiyle istiğase edenlere, yani gıyabında ‘İmdat Ya Resulellah’ diyenlere: ‘Benimle istiğase olunmaz (La-yüsteğâsü bî…), istiğase sadece Allah ile olur’ (Heysemi, Mecma’), buyurur. Abdullah bin Abbas’a: ‘Bak çocuk, sana faydalı bazı sözler öğreteyim: İstediğinde sadece Allah’tan iste…’ (Tirmizi, Ahmed, Hakim) diye tembihler. Ama kendi batıni düşüncelerini pazarlamak isteyenler ölülerden istiğase/imdad edileceğine dair bir sürü tevile başvururlar. Oysa zahir bilginin, muhkemin, ya da tefsirin olduğu yerde tevil olmaz. Varsayalım ki, birinden imdad isterken aslında Allah’tan istediğimizi düşünüyor ve ey fülanca, bana imdad eyle dediğimizde aslında, Ya Rab bana filanca vasıtasıyla yardım eyle demiş, onunla tevessül etmiş olalım. Bunun dahi olup olmayacağı bir tarafa, insanların umumu bu ayırımı yapamaz ve o imdad istedikleri kişide kutsallık, yani gıyaben imdada yetişme gibi ilahi vasıflar vehmederek doğrudan onu yardımın kaynağı olarak düşünürler. Oysa ortada insanları akide açısından böyle bir tehlikeye atmanın ne getirisi vardır? Bu durum muhkemin karşısında tevile uymak değil midir? Neden Allah (cc) ‘kullarım beni sana sorarlarsa ben onlara çok yakınım, bana dua edene icabet ederim’ buyurur? Bunun gibi onlarca ayeti kerime ve bu manada hadisi şerifler varken böyle şüpheli ve şaibeli bir yola başvurmanın makul bir izahı olabilir mi?

BİR BAŞKA MİSAL

YAZININ DEVAMI
ÇOK OKUNAN YAZARLAR
YAZARIN DİĞER YAZILARI
Adalet, Hak, zulüm ve cevr 15 Eylül 2019 | 75 Okunma Adalet, hikmet, cesaret ve iffet 13 Eylül 2019 | 125 Okunma ‘Adalet mülkün temelidir’ ne demek? 08 Eylül 2019 | 291 Okunma Neden anlayan Müslümanlar olamıyoruz? 06 Eylül 2019 | 154 Okunma Anne babaya ihsan meselesi ve yaşlılık sorunu 01 Eylül 2019 | 192 Okunma
TÜM YAZILARI
Yorumlar