Allak bullaklığın küreselleşmesi

ABD, Çin, Rusya ve Avrupa Birliği. Her biri bir diğerine karşı öfkeli, her biri bir diğerini ötekileştirmenin derdinde. Bugün bu aktörler hep birlikte kaotik bir uluslararası ortam yaratıyorlar. Yaşanan bu uluslararası...

ABD, Çin, Rusya ve Avrupa Birliği. Her biri bir diğerine karşı öfkeli, her biri bir diğerini ötekileştirmenin derdinde. Bugün bu aktörler hep birlikte kaotik bir uluslararası ortam yaratıyorlar.
Yaşanan bu uluslararası gerilimin boyutu hiç de küçümsenebilecek cinsten bir gerilim değil. Bu gerilimin kaynağına ben ABD'nin son dönemde yaşadığı hegemonya krizini yerleştiriyorum. Eğer ABD bir hegemonya krizi yaşamamış olsaydı bu takdirde Çin, Rusya ve Avrupa Birliği taktiksel farklılaşmalar yaşasa da stratejik düzeyde ABD'ye göre konum alacaklardı. Fakat ABD 2000 sonrasında etkileri günden güne daha belirgin hale gelen bir hegemonya krizi yaşadı.
Donald Trump bu hegemonya krizini çözme iddiasıyla Amerikan başkanı oldu. Çin'in, Rusya'nın ve Avrupa Birliği'nin ABD'ye rağmen ve kimi zaman da ABD üzerinden elde ettiği mevzileri geri kazanma vaadinde bulundu. ABD'nin kendisinden önceki başkanların yanlış politikaları nedeniyle ağır bedeller ödemek durumunda kaldığını öne sürdü.
Trump'ın kafasında Çin'in büyük kazanç elde ettiğini düşündüğü serbest ticarete dayalı küresel ekonomi sistemini yeni baştan dizayn etmek, ikili anlaşmalarla Amerikan çıkarlarını teminat altına almak vardı. Ona göre ABD, Rusya'yı Avrupa'yı baskılamaktan vazgeçmeye zorlayabilmeliydi. Bunun için Rusya'nın Ortadoğu'da elde ettiği kazanımlara ilişilmemeli, Rusya'nın Suriye'deki varlığına dokunulmamalıydı. Trump için Rusya, her şeyden önce bir "Hıristiyan gücü"ydü ve "terörle mücadelede Batı bloğunun doğal bir üyesi" olabilirdi. Rusya'nın Trump'a göre Amerika'ya en büyük potansiyel katkısı ise Çin'e karşı bir emniyet supabı olarak devreye sokulması olacaktı.
Avrupa Birliği'ne gelince. Trump Avrupa Birliği'nin bir ABD projesi olarak varlık bulsa bile özellikle 1990'lardan sonra Amerikan hegemonyasına karşı bir "küresel blok" halini almaya çalıştığını düşündü. Trump'a göre bu süreçte ABD'li yöneticiler basiretsiz davrandı ve Avrupa ülkelerinin ABD'yi sömürmesine göz yumdu. Trump, bu noktada Almanya'nın üzerine büyük bir sorumluluk düştüğünü ve Avrupa'nın, güvenlik ihtiyaçlarının karşılanması başta olmak üzere, temel meselelerinin çözümüne öncülük etmesi gerektiğini savundu.
Ne var ki Trump'ın hesabı bugüne kadar tutmadı. Yakın dönemde tutacağına ilişkin bir emare de yok. ABD, Çin'le büyük bir gerilim yaşıyor. Önceleri "ticaret savaşı" olarak formüle edilen bu gerilim şimdilerde "Pasifik'te sıcak çatışma ihtimali" olarak gündeme geliyor.

YAZININ DEVAMI
ÇOK OKUNAN YAZARLAR
YAZARIN DİĞER YAZILARI
Başkan Erdoğan’ın Afrika ziyareti 25 Temmuz 2018 | 7.633 Okunma Bu zulüm düzeni yıkılacak elbet 23 Temmuz 2018 | 5.795 Okunma İsrail’in tehlikeli oyunu 21 Temmuz 2018 | 4.674 Okunma Kendi sesimize kulak verelim, dış seslere değil 19 Temmuz 2018 | 4.759 Okunma Hesaplaşmamız sürmeli 18 Temmuz 2018 | 6.239 Okunma
TÜM YAZILARI
Yorumlar