Hükümet asgari ücreti neden düşük tuttu?

28 bin 075 lira 50 kuruş olarak ilan edilen asgari ücretin işverene maliyeti 40 bin 214 lira 3 kuruştur.

Net ücretle işverene maliyet arasında yüksek fark olursa, bu fark bazı işverenler tarafından “kayıt dışı çalıştırma riskine girmeye” değer görülür. Asgari ücretin vergi dışı kalması nedeni ile bu fark yüksek değil.

Çalışanların yarıdan fazlası asgari ücretle çalışıyor. Milyonlarca ailenin geçimini doğrudan etkiliyor. En önemlisi de, tüm ücret artışları için bir gösterge olarak görülüyor. Asgari ücret hükümet tarafından tayin edilmezse, işverenler çalışanlardan daha yüksek verim almak için ücretleri daha yüksek tutacaklardır. Şimdi ise asgari ücrete göre şekillenen piyasa ücret düzeyi ellerini bağlıyor.

Ücret artışlarında TÜİK, TÜFE verileri kullanılıyor. TÜİK TÜFE oranları altı yıl öncesinde, İTO geçinme endeksinden daha yüksek çıkardı. Ne olduysa şimdi yüzde 10 dolayında daha düşük çıkıyor. Reel ücret düzeltmesi TÜFE’ ye göre yapıldığı için, işçi kaybediyor.

TÜİK, TÜFE içinde gıda ve konut harcamalarında artış genellikle daha yüksektir. Gıda’nın TÜFE harcama sepeti içindeki payı yüzde 25, konut harcamalarının payı yüzde 15’tir. Bu bir ortalama olduğu için ücretlilere uymuyor. Biliyoruz ki ücretliler gelirlerinin en az yüzde yetmişini gıda ve konut için harcıyor. Bu durumda TÜFE sepeti, işçi harcama sepetine uymuyor. Düşük kalıyor.

Bu nedenledir ki yıllardır geçinme endeksi hazırlamak gerektiğini söylüyorum.