Ekonominin sopası döviz fiyatıdır

Nasıl küçük bir eşek, koskoca deve­lerden kurulu bir kervana gideceği yolu gösteriyorsa, az sayıda insanın çalıştığı, fiziki yatırımı küçük, sanal bir or­tamda çalışan “piyasalar” da, trilyonluk sabit yatırımların bulunduğu, milyonlarca insanın bunları çalıştırarak katma değer yaratmak için emek sarf ettiği devasa reel ekonomiyi yönlendirir...

Piyasalar denince öncelikle “döviz-faiz-borsa” ilişkileri anlaşılmalıdır. Reel ekonomide değişimler çok yavaş oluşur. Bu sektörde kısa za­manda servet edinmek mümkün değildir. Halbuki “piyasalar” çoğu zaman bir kumar masası gibidir. Kısa zamanda çok büyük paralar kazanılabilir. Bu da piyasa haberlerini cazip kılar. Finansal piyasa­ların temeli “kambiyo rejimleri”dir (exchange rate gegimes). Kambiyo rejimi, bir ülke para biriminin (currency) fiyatının nasıl oluşacağını düzenler. Türkiye gibi parası döviz olmayan ülkelerde bu husus yaşamsal öneme sahiptir. Çünkü bizim gibi, ekonomisinin çarklarını “cari açık­sız” döndüremeyen ülkelerde yaşanan iktisadi krizler hep, döviz fiyatının yanlış yerde oluşmasından doğmuştur. Zaten Osmanlı atalarımızın da bu para işlerine aklı hiç ermemiştir.

KAMBİYO REJİMLERİ

Parasal ekonominin büyük ustası Chicago’lu Friedman, üç tip kambiyo rejiminin varlığından bahseder. 1. Sabit (fixed), 2. Dalgalı (floating), 3. Çıpalı (pegged). Birçok ünlü iktisatçı ise “Biri ‘sabit’, diğeri ‘dalgalı’ olmak üzere kambiyo rejimlerinde ‘ikili’ bir yapı vardır” der. Pek tabii bu tartışma, neyin var olup olmadığı ile değil, var olanların nasıl tasnif edileceğine dairdir. Türkiye’de 1980’e gelinceye kadar “sabit”, ondan sonra “dalgalı”, 2000’den sonra da “çıpalı” kur rejimi uygulanmıştır. “Çıpa­lı” rejime “yönetilen dalgalı (mana­ged floating) kur rejimi” de denmek­tedir. Dış-borç-kolik ülkelerde, her zaman “deva...

YAZININ DEVAMI
ÇOK OKUNAN YAZARLAR
YAZARIN DİĞER YAZILARI
İç-dış ters ikiz açık 19 Mayıs 2019 | 236 Okunma Ekonominin sopası döviz fiyatıdır 16 Mayıs 2019 | 530 Okunma Sağolasın Trump ağa 12 Mayıs 2019 | 236 Okunma Enflasyon nasıl inmez 09 Mayıs 2019 | 425 Okunma Bol turist enflasyonu yükseltir 05 Mayıs 2019 | 337 Okunma
TÜM YAZILARI
Yorumlar