Zamyatin’in “Biz”i, Homo Faber’in çıkmazı

Geçen hafta Memduh Şevket Esendal’ın ‘amudi medeniyet’e yönelik eleştirilerinden bahsetmiş, onun ‘toprak medeniyeti’ni savunduğunu belirtmiştik. Ben de aynı fikirdeyim, kim ne derse desin teknolojiyle ayağı...

Geçen hafta Memduh Şevket Esendal’ın ‘amudi medeniyet’e yönelik eleştirilerinden bahsetmiş, onun ‘toprak medeniyeti’ni savunduğunu belirtmiştik. Ben de aynı fikirdeyim, kim ne derse desin teknolojiyle ayağı yerden kalkan insan, eninde sonunda toprağa basar. Hem de iki anlamda; somut olarak da mecazen de!.. Teknolojiyi mi reddediyorum? Hayır! Eninde sonunda ayağımız yere basar diyorum. O kadar!..

Bu hafta Yevgeni Zamyatin’in “Biz”ini okudum. Müthiş bir distopya. George Orwell’ın “1984”üne kapıyı aralayan roman. Dünya olmuş bir büyük fanus, bir mekanik âlem. Her şey bir düzen içinde: Tek Devlet!.. İnsanlar tek tip, rakamlardan oluşan birer makine, her şeyleri ayarlanmış, cinsel hayatları bile! Hiçbir farklılığa izin yok. Komutla yatan, komutla kalkan, boş zamanları dahi önceden belirlenmiş bir yığın. Bu arada belirteyim, aynı probleme Max Frisch “Homo Faber” adlı romanında da değiniyordu. O da hayatı tümüyle hesaplayan, dakikaları dahi ayarlayacağını, birtakım formüllerle kontrol edebileceğini iddia eden ‘mekanik insan’a yönelik bir eleştiriydi. Ama sonra? Makinenin hesaplayamayacağı bir şeyler daima olacaktır. Olur ve roman kahramanı Walter Faber’ın ayağı sonunda toprağa...

YAZININ DEVAMI
ÇOK OKUNAN YAZARLAR
YAZARIN DİĞER YAZILARI
Hız, yol mesafe, hac ve Byung-Chul Han 27 Haziran 2022 | 130 Okunma Görünen, gösterilen, fotoğraf ve hakikat 20 Haziran 2022 | 104 Okunma Aklın denetleyemediği gizli yol!.. 13 Haziran 2022 | 71 Okunma Necip Fazıl’ın şiirinde ideolojinin göremediği ‘ben’ 06 Haziran 2022 | 268 Okunma Necip Fazıl’ın şiiri bir dava şiiri mi? 30 Mayıs 2022 | 296 Okunma
TÜM YAZILARI
Yorumlar