Yazar, metin ve okur arasındaki kalbî ba

Bir edebî metin, yazarla okur arasındadır daima… Metnin doğuş ve oluşum aşamasında, yazarla metin karşı karşıyadır. Bu ilk evrede yazarın kalbine doğan mana ya da düşen tohum, sözcükler...

Bir edebî metin, yazarla okur arasındadır daima… Metnin doğuş ve oluşum aşamasında, yazarla metin karşı karşıyadır. Bu ilk evrede yazarın kalbine doğan mana ya da düşen tohum, sözcükler hâlinde sayfalara yansır. Meselâ bir öyküyse söz konusu olan, çeşitli kişiler canlanır yazarın zihninde, bu kişilerin türlü hâlleri, mekânlar, nesneler… Yazar yaratış sürecinde kendi değildir artık; canlandırdığı kişilerdir, hâllerdir, onlarla bütünleşmiş, özdeşleşmiştir.   Eğer bu hemhâllik, çok kuvvetli ve tam bir şekilde olursa, metinde kurgulanan dünya; kişiler ve hâller de o derece canlı, doğal ve inandırıcı olur. Buna yazardan kurgusal dünyaya doğru üflenen ‘can’ denebilir ya da yazarla yarattığı kurgusal dünya arasındaki ‘kalbî bağ’. Demek ki eserin yazılma aşamasında, yazarla kurguladığı dünya arasında böyle ruhî/ kalbî bir bağ var. Tıpkı tiyatro oyuncusuyla canlandırdığı karakter arasında olması gereken özdeşleşme gibi. Özdeşleşme ne kadar kuvvetli ve tam olursa, oyun –edebiyatta metin- o kadar etkileyici, sahici ve inandırıcı olur. İşte bu aşamada eleştirmene iş düşer. O, metindeki kişileri, kişilerin davranışlarını, diyaloglarını, olayların neden sonuç ilişkilerini mercek altına alarak, kurgusal dünyanın ne kadar doğal, içten ve inandırıcı olduğunu tespit etmeye çalışır.

YAZININ DEVAMI
ÇOK OKUNAN YAZARLAR
YAZARIN DİĞER YAZILARI
Hermann Hesse’nin Gertrud’u 21 Temmuz 2019 | 10 Okunma Neruda’nın Postacısı 14 Temmuz 2019 | 4 Okunma Ernst Jünger’in Cam Arılar’ı 08 Temmuz 2019 | 39 Okunma Patrick Süskind’in Koku’su 01 Temmuz 2019 | 73 Okunma Andrey Platonov’un Can’ı 23 Haziran 2019 | 5 Okunma
TÜM YAZILARI
Yorumlar