“Üstat ile Margarita”da sanat-iktidar...

Rus yazar Mihail Bulgakov’un ünlü romanıdır “Üstat ile Margarita”. Stalin döneminde  edebiyatı baskıyla yönlendirme ya da susturma çabalarına karşı, dilin imkânlarını zorlayıp metni...

Rus yazar Mihail Bulgakov’un ünlü romanıdır “Üstat ile Margarita”. Stalin döneminde  edebiyatı baskıyla yönlendirme ya da susturma çabalarına karşı, dilin imkânlarını zorlayıp metni ironik göndermelerle sıkı biçimde örerek güçlü bir çığlık atar Bulgakov. Romanın derinlerinde rejimin sanat anlayışına uymadığı için dışlanan, yasaklanan bir yazarın derin acısı ve bence intikam duygusu kendini sürekli hissettirir. Örneğin daha ilk bölümde, Edebiyatçılar Derneği (Massolit) Başkanı Berlioz’un, genç şair İvan’dan İsa’nın gerçekte yaşamadığına dair din karşıtı bir şiir istemesi, rejimin edebiyat üzerindeki baskısını yansıtır. Ama Şeytan Woland ve maiyetindekiler Moskova’ya gelerek, Berlioz’un dayatmalarını, rejimin ve toplumun; özellikle edebiyat ve bürokrasi çevresinin yolsuzluk ve riyakârlıklarını tüm çıplaklığıyla sergiler. Böylece Bulgakov, Şeytan aracılığıyla kendisini yasaklayan, dışlayan, rejim adına eleştiren çevrelerden intikamını alır. İntikam dedim de, Margarita’nın, Şeytan’ın sağladığı olağanüstü güçlerle Üstad’ı edebî çevrede itibarsızlaştıran rejim sözcüsü eleştirmen Latunski’nin evini darmadağın etmesi, aslında Bulgakov’un kendisini haksızca susturan eleştirmenlerden intikam alması olarak okunabilir. “Üstat ile Margarita”nın çok katmanlı bir yapısı var. Eser, içi içe geçmiş üç öykü zincirinden oluşuyor. İlk katmanda Şeytan Woland ve maiyetindeki Azazello, kara kedi Behemot ve Korovyev’in sergilediği olağanüstü olaylar anlatılır.

YAZININ DEVAMI
ÇOK OKUNAN YAZARLAR
YAZARIN DİĞER YAZILARI
Modern ve lirik bir ağıt olarak “Ses ve 18 Kasım 2019 | 50 Okunma Heinrich Böll ve medyadaki dilsel şiddet 11 Kasım 2019 | 44 Okunma Madam Edna’nın ‘Uyanış’ öyküsü 04 Kasım 2019 | 43 Okunma Okurunu bir anlatı ormanında... 27 Ekim 2019 | 14 Okunma “Üstat ile Margarita”da sanat-iktidar... 21 Ekim 2019 | 25 Okunma
TÜM YAZILARI
Yorumlar