Sanatta mana ve lafız dengesi

Çağdaş Türk edebiyatının en önemli sorunlarından biri, bence mana ile lafız, biçimle öz arasındaki dengenin mana aleyhine lafız lehine bozulmasıdır. Bu durum, eserlerde genellikle mananın/ özün giderek...

Çağdaş Türk edebiyatının en önemli sorunlarından biri, bence mana ile lafız, biçimle öz arasındaki dengenin mana aleyhine lafız lehine bozulmasıdır. Bu durum, eserlerde genellikle mananın/ özün giderek silinmesine neden olmakta; hatta anlamsızlığa kadar varmakta, sızısız, yarasız, derinliksiz eserlerin ortaya çıkmasına yol açmaktadır… Bu mana boşluğu, herhâlde yaşanan toplumsal/ siyasal krizler ve değer yitimleriyle de ilgili olsa gerek. Ruhunda derin bir yara/ sızı duy(a)mayan sanatkâr, sonuçta bu mana boşluğunu birtakım lafız/ biçim oyunlarına başvurarak örtmeye, tabiri caizse göz boyamaya çalışıyor. Bu sebeple eserlerin çoğu, mana ve derinlik itibarıyla zayıf, ancak lafız/ biçim, teknik itibarıyla güya süslü ve cazip!. . Estetik teorisyenlerine göre, sanatın iki yüzü vardır: İlki mana/ öz ciheti, ikincisi lafız/ biçim ciheti. Bir sanat eserinin lafız/ biçim ciheti ‘hüner’i gerektirir; dolayısıyla bir eseri lafzen/ biçim olarak ustaca inşâ edebilen kişiye ‘hünerver’ denir; ama sadece bu cihetle ‘sanatkâr’ (artiste) olunmaz. Ancak çağdaş Türk edebiyatında ne yazık ki “hünerver’lik (virtüöz) öne çıkmış görünüyor; hatta ‘hüner’in sanatta yeterli olduğu gibi yanlış bir kanaat yayılıyor. Bence son yıllardaki yazarlık atölyeleri de sanatsal etkinliği salt hünere/ tekniğe bağlayan eksik bir anlayışın ürünü!. .

YAZININ DEVAMI
ÇOK OKUNAN YAZARLAR
YAZARIN DİĞER YAZILARI
Modern ve lirik bir ağıt olarak “Ses ve 18 Kasım 2019 | 50 Okunma Heinrich Böll ve medyadaki dilsel şiddet 11 Kasım 2019 | 44 Okunma Madam Edna’nın ‘Uyanış’ öyküsü 04 Kasım 2019 | 43 Okunma Okurunu bir anlatı ormanında... 27 Ekim 2019 | 14 Okunma “Üstat ile Margarita”da sanat-iktidar... 21 Ekim 2019 | 25 Okunma
TÜM YAZILARI
Yorumlar