Sanat öğretilebilen bir şey midir?

Sanatın en önemli problemlerinden biri, Tanrı vergisi mi yoksa sonradan öğrenilebilir, kazanılabilir bir yetenek mi olduğudur. Eskiler yaradılışta bahşedilen yeteneklere ‘vehbî’, sonradan öğrenilen, edinilen...

Sanatın en önemli problemlerinden biri, Tanrı vergisi mi yoksa sonradan öğrenilebilir, kazanılabilir bir yetenek mi olduğudur. Eskiler yaradılışta bahşedilen yeteneklere ‘vehbî’, sonradan öğrenilen, edinilen becerilere ise ‘kesbî’ diyorlar. Bu ise bizi ‘sanat yapılabilen bir şey midir?’ sorusuna götürüyor. Meselâ Hilmi Yavuz “şiir yapılan bir şey”dir diyor. Eğer sanat yapılabilen bir şey ise, doğallıkla sonradan edinilen bir ‘hüner’dir. Bu konu ‘ilham’la da ilişkili. Çünkü sanat eserinin doğuşunda ilk kaynağın ‘ilham’ olduğunu kabul etmek,  bizi sanatsal yeteneğin ‘vehbî’ olduğu fikrine götürür. Nitekim Platon’un “Ion” diyaloğunda Sokrates, şairlere Mousaların ilham verdiğini, onların “hassas ve uçarı” Tanrısal varlıklar olduklarını, esinlenmeden, kendinden geçmeden, aklı başındayken, Tanrı vergisi olmadan,  hiçbir şey yaratamayacaklarını söyler. Bu cümleler de okurun zihninde sanatsal yaratışta akıl ve zekânın rolü yok mu, varsa hangi aşamada ve ne kadar, sanat apolloniak mı dionizyak mıdır gibi soruları uyandırıyor. Eğer sanat, salt akıl ve zekâ ile kotarılan bir ‘iş’ ise sonradan öğrenilebilecek bir ‘meslek’tir; dolayısıyla ‘sanat atölyeleri’nde öğretilebilir (mi)?.

YAZININ DEVAMI
ÇOK OKUNAN YAZARLAR
YAZARIN DİĞER YAZILARI
Andrey Platonov’un Can’ı 23 Haziran 2019 | 3 Okunma Mahcubiyet ve Haysiyet: Bir başkaldırı r 16 Haziran 2019 | 30 Okunma Kibar ve zarif bir çocuksun sen… 10 Haziran 2019 | 103 Okunma Organik edebiyat 02 Haziran 2019 | 17 Okunma Dikeyde şiir yatayda roman… 26 Mayıs 2019 | 8 Okunma
TÜM YAZILARI
Yorumlar