Madam Edna’nın ‘Uyanış’ öyküsü

Batılı yazarlar, insanın uçlarda yaşadığı tereddüt, arzu ve ilişkileri dile getirmede daha cesur bence. Yasak aşklar, ilişkiler, arzular Doğu edebiyatında da var; ama Doğu’daki eserlerde karakterler genelde edilgen...

Batılı yazarlar, insanın uçlarda yaşadığı tereddüt, arzu ve ilişkileri dile getirmede daha cesur bence. Yasak aşklar, ilişkiler, arzular Doğu edebiyatında da var; ama Doğu’daki eserlerde karakterler genelde edilgen ve içe kapanık. Dolayısıyla Doğulu yazarlar, yasak ilişki ve arzuları konu edindiklerinde, bakışlarını daha çok karakterlerinin ruhsal derinliklerine yöneltiyor; onların arzu ve çıkmazlarını ya da yasak ilişkilerini soyutlayarak anlatmayı tercih ediyorlar. Tıpkı Sadık Hidayet’in “Kör Baykuş”unda olduğu gibi; soyut ve derin ve sadece içte yaşanan koyu bir melankoli ve dışa vurul[a]mayan hâller…  Batılı yazar ise bu tür ilişki, arzu ve acıları, toplumsal yasak ve kurallara rağmen -ruhsal derinliği de ihmal etmeden- somutlama ve görünür kılma peşinde, eyleme döküyor, karakterler daha dışa dönük, daha atak. Kuşkusuz bu, edebiyat için bir avantaj ya da dezavantaj sayılamaz ve kültürler arasındaki farklardan kaynaklanan bir durum. Bu girişi Amerikalı yazar Kate Chopin’in “Uyanış” romanı sebebiyle yaptım. Çünkü söz konusu eserinde Chopin, evlilikte aradığı mutluluğu bulamayan 28 yaşında iki çocuklu genç ve güzel bir kadın olan Edna Pontellier’in, kendisine biçilen geleneksel kadın, eş ya da anne rolüne karşı çıkarak, arzu ve isteklerini hür iradesiyle gerçekleştirmeye çalışmasını; kısaca ‘kendi olma’ öyküsünü anlatıyor. Bu bakımdan feminist görüşler içeren bir roman. Başlarda içindeki kadının pek de farkında değildir Madam Edna; kendine biçilen eş rolüne pek ses çıkarmaz. Zaten çevrenin kabulleri de böyledir; “Çocuklarına âşık, kocalarını taparcasına seven (…) bireysel anlamda kendilerini yok e[dip], kanatlanarak” (s.

YAZININ DEVAMI
ÇOK OKUNAN YAZARLAR
YAZARIN DİĞER YAZILARI
Modern ve lirik bir ağıt olarak “Ses ve 18 Kasım 2019 | 50 Okunma Heinrich Böll ve medyadaki dilsel şiddet 11 Kasım 2019 | 44 Okunma Madam Edna’nın ‘Uyanış’ öyküsü 04 Kasım 2019 | 43 Okunma Okurunu bir anlatı ormanında... 27 Ekim 2019 | 14 Okunma “Üstat ile Margarita”da sanat-iktidar... 21 Ekim 2019 | 25 Okunma
TÜM YAZILARI
Yorumlar