İnkılâpölçer ve imanölçerlere göre Âkif!

Yarın 12 Mart, İstiklâl Marşı’nın kabulünün yıldönümü. Bilinenleri tekrar etmeyeceğim. Âkif hakkında 1936’dan sonra yazılan yazılardan, özellikle ‘inkılâpçı’ yazarların Âkif’i nasıl algıladıklarından bahsedeceğim...

 İsmail Kara ve Fulya İbanoğlu’nun birlikte hazırladığı ve Âkif’in ölümünden 1940’a kadar gazete ve dergilerde çıkan yazıların toplandığı Sessiz Yaşadım Matbuatta Mehmet Âkif 1936-1940 adlı eserde bu konuda epeyce yazı var.

Şair, bu yazılarda genellikle, İslâmcılık, Türkçülük ve İnkılâpçılık bağlamında değerlendiriliyor. Meselâ Yeni Adam dergisinde 11 Mart 1937’de açılan bir soruşturmada sorulan bazı sorular bunu doğrulamakta. Şöyle: “Âkif milliyetçi bir şair midir, İslâmcı bir şair midir?”, “Âkif’in Türk inkılâbına hizmeti var mıdır?”“Âkif’in memleketten uzaklaşmasını nasıl izah edersiniz?”, “Âkif’in insanî olan tarafları var mıdır?”

Belli ki soruların odağında Âkif’in ideolojisi var. Bu doğal, çünkü ‘ethos’ ağırlıklı ideolojik bir şiir onunki, fikrî yanı ağır basan bir şiir. Fikret ve Nâzım’la beraber ethos ağırlıklı çizginin önemli bir ismi. İdeolojik bir hedefi (İslâm medeniyetinin dirilişi)  ve hedefe birlikte varılması arzu edilen bir topluluğu (Osmanlı himayesindeki İslâm milleti) içeriyor. Şiiri, devrinin siyasî, tarihî ve sosyal durumunu yansıtan epik bir ayna, aynı zamanda lirik… 

YAZININ DEVAMI
ÇOK OKUNAN YAZARLAR
YAZARIN DİĞER YAZILARI
Tarihin, bilgeliğin ve hedonizmin şairi 14 Ekim 2019 | 44 Okunma Esrarengiz İstanbul öyküleri 06 Ekim 2019 | 10 Okunma Yoksulluk ve aşkın terbiye ettiği ‘Çırak 29 Eylül 2019 | 13 Okunma Domenico Starnone’nin ‘Bağlar’ romanında 15 Eylül 2019 | 11 Okunma Cemil Kavukçu’nun ‘Balyozla Balık Tutanl 08 Eylül 2019 | 16 Okunma
TÜM YAZILARI
Yorumlar