Görünen, gösterilen, fotoğraf ve hakikat

Hayal kırıklığı, bize anlatılan ya da tahayyül ettirilen (gösterilen) dünya ile ‘gördüğümüz’ dünya arasında benzerlik olmadığını fark ettiğimizde ortaya çıkan duygudur...

Hayal kırıklığı, bize anlatılan ya da tahayyül ettirilen (gösterilen) dünya ile ‘gördüğümüz’ dünya arasında benzerlik olmadığını fark ettiğimizde ortaya çıkan duygudur, yani kandırılma!.. Bu durumda tahayyül ettirilenle görünen arasındaki mesafe ve fark ne kadar büyükse hayal kırıklığı da o derece şiddetli olur.

Andre Gide’in “Pastoral Senfoni”sinde Gertrude’u intihara sürükleyen işte tam da böyle bir hayal kırıklığıydı. Romanda rahip, doğuştan kör bir kız olan Gertrude’a bir dünya tahayyül ettirir. Genç kız, ameliyatla gözü açıldıktan sonra tahayyül ettiği/ gösterilen ile gördüğü arasındaki çelişkiyi fark ederek büyük bir yıkım yaşar. O hâlde burada şöyle bir gerçek ortaya çıkıyor: Gösterilenle gerçek her zaman örtüşmez!

Peki bu durum, fotoğraf için de geçerli olabilir mi? Fotoğrafın gösterdiğiyle gerçek örtüşmeyebilir mi? Bu soruya John Berger’in “O Ana Adanmış” (Çev. Yurdanur Salman – Müge Gürsoy Sekmen, Metis, 2016) adlı kitabındaki fotoğrafa dair yazılarından yola çıkarak cevap vermeyi deneyeceğim.

Fotoğrafın en masum ve doğal işlevi, kanaatimce hayatın bir ânını kayda almak ve o ânın şahidi olmaktır. Bu durumda şahitlik, akla gelen ilk işlevi. Bilmek...

YAZININ DEVAMI
ÇOK OKUNAN YAZARLAR
YAZARIN DİĞER YAZILARI
Bura, ora, ben başkası ve sanat 04 Temmuz 2022 | 36 Okunma Hız, yol mesafe, hac ve Byung-Chul Han 27 Haziran 2022 | 131 Okunma Görünen, gösterilen, fotoğraf ve hakikat 20 Haziran 2022 | 105 Okunma Aklın denetleyemediği gizli yol!.. 13 Haziran 2022 | 72 Okunma Necip Fazıl’ın şiirinde ideolojinin göremediği ‘ben’ 06 Haziran 2022 | 269 Okunma
TÜM YAZILARI
Yorumlar