Bahaeddin Özkişi’nin sokağında neler ol

Bahaeddin Özkişi, edebiyatımızın angaje eleştirmenlerinin ilgisine, -muhtemelen mistik ve muhafazakâr fikirleri nedeniyle- mazhar olamamış; ama bence ilginç öyküler içinde dikkate değer meselelere değinen bir yazar. ...

Bahaeddin Özkişi, edebiyatımızın angaje eleştirmenlerinin ilgisine, -muhtemelen mistik ve muhafazakâr fikirleri nedeniyle- mazhar olamamış; ama bence ilginç öyküler içinde dikkate değer meselelere değinen bir yazar. Ele alacağımız Sokakta (1975) adlı romanı da felsefî derinliğiyle dikkat çekici.   Sokakta, ilk bakışta yaşlı bir kadının öldürülüşünü ve katilinin aranışını konu edinen bir polisiye. Dolayısıyla klasik polisiyeye uygun bir yapıya sahip: Bir maktul (yaşlı bir kadın), cinayeti araştıran ve katili bulmaya çalışan bir polis (anlatıcı-kahraman komiser), zanlılar (meselâ ölen kadının oğlu) ve tanıklar (meselâ Küçük Bey)… Evet tam da böyle! Ama işin ilginç tarafı Özkişi, bu klasik polisiyede bir ‘cinayet’i irdelemiyor; okurları âdeta ters köşeye yatırarak,  bazı felsefî ve sosyal konuları tartışıyor; ruhçu düşünceyle materyalist düşünce arasındaki çatışmayı, bu bağlamda Doğu-Batı ekseninde yaşadığımız toplumsal değişmeyi ve değerler yitimini ele alıyor… Romanda ‘sokak’ da ruhçu-materyalist, Doğu-Batı çatışmasının yaşandığı, değerler yitimine sahne olan; ancak ‘konağı, mescidi ve türbesi’yle buna direnen önemli bir sosyolojik mekân… *** Konu, ‘cinayet’ten çıkıp ruhçu-materyalist çatışmasına evrilince, Sokakta’ki şahısları da bu bağlamda kabaca, ruhçu-muhafazakârlar ve materyalist Batıcılar, diye ikiye ayırmak mümkün. Eserde, ruhçu düşünceyi cinayet zanlısı oğul ile komiser, Batıcı materyalisti ise Küçük Bey temsil ediyor. Özkişi, romanında kişileri aracılığıyla maddî gerçeğin dışında metafizik bir gerçek olduğunu ileri sürüyor ve çoğu muhafazakâr yazar gibi değişmeyi bir ‘yozlaşma, özden kopma’ olarak değerlendiriyor; hatta bu yozlaşmayı – cinayeti de- “Onlar” dediği metafizik Şeytanî güçlere bağlıyor. Polisiye kurgu içinde felsefî derinlik!. . Bence romanın en özgün yanı bu!. .

YAZININ DEVAMI
ÇOK OKUNAN YAZARLAR
YAZARIN DİĞER YAZILARI
Vatan edebiyatı 09 Aralık 2019 | 67 Okunma “Yaşamak Tuhaf Şey” İnsanın kendisiyle y 02 Aralık 2019 | 111 Okunma Hemingway’in ‘yazma üzerine’ düşünceleri 25 Kasım 2019 | 223 Okunma Modern ve lirik bir ağıt olarak “Ses ve 18 Kasım 2019 | 51 Okunma Heinrich Böll ve medyadaki dilsel şiddet 11 Kasım 2019 | 44 Okunma
TÜM YAZILARI
Yorumlar