Güneri Civaoğlu Milliyet Gazetesi

‘Pes’ ya da ‘X’

Çekoslo-vakya nasıl 1 günde ikiye ayrıldı? Çatışmasız, kavgasız... Karşılıklı el sıkıştılar. Bir tarafta “Çek Cumhuriyeti”. öte tarafta...

29 Eylül 2017 | 196 okunma

Çekoslo-vakya nasıl 1 günde ikiye ayrıldı?
Çatışmasız, kavgasız...
Karşılıklı el sıkıştılar.
Bir tarafta “Çek Cumhuriyeti”. öte tarafta “Slovakya...”
Hatta...
Referanduma bile gerek duyulmadı.
Karşılıklı “ayrılma iradesi” yeterli oldu.
Geçen yıl Çek Cumhuriyeti’nin başkenti Prag’daydım.
Siyasetçilere sormuştum: “Referanduma bile gitmeden nasıl olabildi bu?”
Cevapları çok yalın ve netti:
Çekoslovakya yarım yüzyıla yakın Sovyetler Birliği’nin uydu ülkelerinden biriydi. Zaman içinde demokratik düşünce ve bireylerin özgür tercihleri gibi kavramlar unutuldu. Tepeden alınan kararlarla yönetilmeye, tepeden gelen kararlara uymaya alıştı halklarımız. 
Ayrılma kararı da iki tarafın liderlerinin bir araya gelmesiyle alındı.
Halklar değil, liderler tercihidir.
Zaten...
Dikkat etmişsinizdir, Prag’da ve Çek Cumhuriyeti’nin diğer coğrafyalarında hâlâ çok sayıda Slovak vatandaşı çalışıyor, ticaret yapıyor, eğitim alıyor. Devletler ayrıldı, sınırlar çizildi ama halklar hâlâ iç içe... 
İşte “kadife boşanma(*)” diye anılan Çekoslovakya’nın ikiye bölünmesi olayı bu kadar basit.
Elbette “demokrasinin bütün kurallarıyla ve kurumlarıyla işlediği” bir ayrım değil. 
Ama...
Halklar da tepki göstermediği ve Sovyetler Birliği’nden genlerine işlemiş “itaat kültürüyle” baş eğdiği için, uluslararası hukukta iki ayrı devlet de tanındı. İkisi de BM üyesi oldular.
.......................
Ortadoğu’da böyle bir şeyi düşünmek, hayal etmek bile mümkün değildir.
Ortadoğu’da da gerçi “yukarıdan gelen kararları olduğu gibi kabul etmek” geleneği yerleşiktir, dahası “biat inancı” vardır ama yönetenler asla egemenliklerinin yarısından vazgeçmeyi akıllarından geçirmezler.
Ortadoğu’da “İktidar tecezzi kabul etmez”, yönetenler için değişmez kuraldır.
Yani...
“İktidar bölünmez.”
.......................

YAZININ DEVAMI

YAZARIN DİĞER YAZILARI
İslamafobik lider MODİ 03 Mayıs 2024 | 243 Okunma İsrail’e uyarı ve fal... 30 Nisan 2024 | 311 Okunma Katar arabuluculuktan çekilirse… 26 Nisan 2024 | 211 Okunma Netzah Yehuda taburu 23 Nisan 2024 | 246 Okunma Misilleme sarmalı 18 Nisan 2024 | 204 Okunma